سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
235
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)
ارث ببرد و آن عبارتست از : پدر ، بنت اگر چه متعدّد باشد ، خواهر پدرى اگر چه او نيز متعدّد باشد . چه آنكه پدر با وجود فرزند فريضهبر بوده و در صورتى كه با غير فرزند اجتماع كند يا احيانا منفرد و تنها باشد قرابتبر محسوب ميگردد و بنات در صورتى كه با فرزند ذكور ميّت مجتمع باشند قرابتبر بوده و اگر با كلاله مادرى اجتماع كنند از جمله ذو الفروض محسوب ميشوند . د : آنكه در يك فرض هم فريضهبر بوده و هم قرابتبر باشد و آن ذو الفرضى است كه علاوه بر دريافت فريضهاش ردّ نيز نصيبش شود . سپس شارح ( ره ) مىفرماين : و از اين تقسيم ظاهر مىشود اينكه مرحوم مصنف [ پدر ] را در زمره ذو الفروضى كه نقص بر ايشان داخل مىشود آورد پسنديده و شايسته نمىباشد زيرا اگر پدر با فرزند اجتماع نمايد فريضهاش سدس بوده و از آن كمتر نميباشد و در صورتى كه فرزند با وى نباشد اساسا از جمله ذو الفروض نيست در حالى كه مسئله عول صرفا در فريضهبر جارى مىشود . مرحوم مصنف خود در كتاب دروس به اين نكته متنبّه شده از اينرو وى را داخل افراد مذكور نياورده و ذكرش را ترك فرموده است . و قبل از مصنف ( ره ) علامه عليه الرّحمه در كتاب قواعد به اين نكته توجّه داشته است ولى در عين حال همين علامه ( ره ) نيز در غير كتاب قواعد پدر را در رديف كسانى كه نقص بر ايشان داخل مىشود آورده است . و محقّق نيز در دو كتابش يعنى شرايع و مختصر النّافع پدر را در زمره ايشان ذكر نموده .